Πολλοί καταναλώνουν αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες ή επιδίδονται σε τυχερά παιχνίδια χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζουν κανένα απολύτως πρόβλημα. ωστόσο, ορισμένοι, σε µία δεδομένη στιγμή της ζωής τους, διαπιστώνουν πως «έχουν ξεπεράσει τα όρια» και πως, λόγω της «εξάρτησής» τους, αδυνατούν να πάρουν λογικές αποφάσεις.
Τα σημάδια του εθισμού είναι πολλά και εξαρτώνται φυσικά τόσο από το πρόβλημα, όσο και από το άτομο. Η χρήση ναρκωτικών ουσιών µετατρέπεται σε πρόβλημα όταν:
• Επιδρά στην ψυχική, πνευματική και σωματική υγεία του ατόμου.
• Οδηγεί σε παρόνοµες πράξεις και δραστηριότητες (όπως για παράδειγμα επικίνδυνη οδήγηση σε κατάσταση µέθης ή η κατοχή και χρήση παράνομων ναρκωτικών ουσιών).
•  Θέτει σε κίνδυνο την οικονομική κατάσταση του ατόμου.
• Απειλεί την αρμονία των οικογενειακών και φιλικών σχέσεων.
• Επιδρά αρνητικά και υπονομεύει την εργασία.

Κάθε φορέας, ειδικός ή υπηρεσία έχει τη δική του φιλοσοφία προσέγγισης και θεραπείας των διαφόρων µορφών εξάρτησης. Ιδού µερικές από τις πλέον διαδεδομένες αρχές διάγνωσης και αντιμετώπισης:
• Κατανόηση του τρόπου µε τον οποίο η εξάρτηση επηρεάζει τη ζωή του ατόμου.
• Καθορισμός ενός προγράµµατος αποθεραπείας και παρακολούθηση του πάσχοντος και µετά την ολοκλήρωση του προγράµµατος. Παρακολούθηση του αποθεραπευμένου και του τρόπου µε τον οποίο λειτουργεί και συμπεριφέρεται στο κοινωνικό σύνολο, μέσα στη μικρή του κοινωνία.
• Προτάσεις που αφορούν σε υπηρεσίες και προγράµµατα θεραπείας.
• Ενημέρωση σχετικά µε τους κινδύνους της εξάρτησης.
• Διαπαιδαγώγηση µε σκοπό την επίτευξη υγειούς και ισορροπηµένης ζωής.

• Προσωπική υποστήριξη και καθοδήγηση, παραπομπή σε προγράµµατα προσωπικής θεραπείας ή σε ομάδες αμοιβαίας στήριξης, όπως για παράδειγμα οι Ανώνυμοι Αλκοολικοί (ΑΑ), κ.λπ.
• Στήριξη και πληροφόρηση της οικογένειας.

Δεν υπάρχει λόγος να υποφέρετε µόνοι. .Δεν υπάρχει λόγος να υποφέρετε σιωπηλά.

Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει! Ο εθισμός είναι και αυτός ένα πρόβλημα, όπως τόσα άλλα. Για το λόγο αυτό η διάγνωση οφείλει να προηγηθεί της θεραπείας. Ο εθισμός είναι ιάσιμη νόσος!
Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι µπορεί κανείς µόνος του να εξαρτηθεί από τα ναρκωτικά ή τα τυχερά παιχνίδια, χωρίς να καταφύγει σε έξωθεν παρεχόµενη βοήθεια. Ορισμένοι όντως τα καταφέρνουν. .Δεν είναι όμως πάντοτε εύκολο. Τα προγράµµατα απεξάρτησης και οι ομάδες στήριξης συμβάλλουν σημαντικά στην επίλυση του προβλήματος, είτε πρόκειται για ολοκληρωτική απεξάρτηση, είτε για περιορισμό του.

Δεν είναι εύκολο να ζητήσει κανείς βοήθεια στο πρόβλημα του. Τούτο προϋποθέτει θάρρος και κουράγιο. Τώρα όμως υπάρχει βοήθεια και άνθρωποι για να την παράσχουν.
Πότε πρέπει να αναζητήσει κανείς βοήθεια;

Ο λαός µας συνηθίζει να λέει: «Κάλλιο αργά παρά ποτέ».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν είμαστε βέβαιοι κατά πόσο η εξάρτηση ενός συγγενικού ή φιλικού µας προσώπου αποτελεί πραγματικό πρόβλημα. Άλλοτε πάλι αναγνωρίζουμε ότι πρόκειται για πρόβλημα, αλλά δεν ξέρουμε που ν’ αποτανθούµε για βοήθεια.
Εάν ανησυχείτε για το φίλο, το συγγενή, τον άνθρωπό σας, προτρέψτε τον να ζητήσει βοήθεια.
Εάν το πρόβλημα σάς ανησυχεί προσωπικά, το πρώτο βήμα είναι να το συζητήσετε µε άτομο της εμπιστοσύνης σας. Το άτομο αυτό μπορεί να είναι:
•  Ένας γιατρός
•  Ένας σύμβουλος ή ένας θεραπευτής στην κοινότητά σας.
•  Ένας κοινωνικός λειτουργός.
•  Ένας ψυχίατρος ή ψυχολόγος.

Δεν είναι ανάγκη να υπάρχουν εμφανείς ενδείξεις κάποιου προβλήματος, έτσι ώστε να αναπτύξει κανείς εξάρτηση.
Είναι εύκολο να αναπτύξει κανείς εξάρτηση και να εθιστεί σε δραστηριότητες και πρακτικές χωρίς ο ίδιος ή το άμεσο ή το ευρύτερο περιβάλλον του ν’ αντιληφθούν το πρόβλημα.

Συνήθως, τα µέλη µιας οικογένειας που βιώνουν τις συνέπειας της εξάρτησης και του εθισμού αναπτύσσουν µηχανισµούς αυτοάμυνας. Ιδού µερικές από τις πιθανές αντιδράσεις:

•  Περιορισμός κάθε µορφής επικοινωνίας.
•  Αποφυγή κάθε συζήτησης σχετικά µε το πρόβλημα και τα συναισθήματα που αυτό γεννά.
•  Απόκρυψη του προβλήματος από τον κοινωνικό περίγυρο.
•  Ανάληψη των υποχρεώσεων που ο πάσχων αδυνατεί να εκπληρώσει.
•  Αισθήματα αγανάκτησης, θυμού, αποστροφής, µοναξιάς, φόβου αλλά και ντροπής.